Toast

Toast Urodzinowy dla Tomasza Stańko 2026 rozpoczął się w Rzeszowie na Dziedzińcu Zamku Lubomirskich. To właśnie w Rzeszowie 11 lipca 1942 roku urodził się Tomasz Stańko. Choć muzyk spędził w mieście tylko pierwsze lata życia, zawsze wracał do niego z koncertami i muzycznymi odwiedzinami. Rzeszów stale powracał także w jego wspomnieniach z dzieciństwa, między innymi jako piękny ogród jego babki. 

Wieczór otworzyła brytyjska kompozytorka i trębaczka Laura Jurd. Artystka znana jest z tego, że nie zamyka się tylko w konwencji jazzowej, ale czerpie również głęboko z tradycji ludowej. Centrum występu stanowił drugi album solowy trębaczki, wydany w 2025 roku „Rites & Revelations”. Muzyka z tej płyty pełna jest odniesień do tradycyjnych brzmień celtyckich oraz brytyjskiego folku. Dziedziniec Zamku wypełniły zatem nie tylko dźwięki trąbki, ale także ludowe brzmienia skrzypiec i akordeonu.

Grającej na trąbce Laurze Jurd towarzyszył zespół w składzie: Ultan O'Brien – skrzypce / altówka, Martin Green – akordeon, Ruth Goller – bas, Corrie Dick – perkusja.

Po zespole Laury Jurd na plenerową scenę pod Zamkiem Lubomirskich wszedł Marcin Masecki w towarzystwie dziewięcioosobowego zespołu. Muzyk, znany ze współpracy z Tomaszem Stańko, zaprezentował program “Suity Bluesowe”.

Projekt łączy w sobie tradycyjne bluesowe melodie takich twórców jak Skip James i Robert Johnson z autorskimi wariacjami Maseckiego. Artysta rozpisał całość na imponujący skład nonetu (dziewięcioosobowego zespołu), opierający się w większości na instrumentach dętych. Dzięki temu brzmienie i aranżacje przypominają mini big-band, nie tyle kłaniający się tradycji muzyki, co reinterpretujacy ją w porywający sposób.

W koncercie nie zabrakło odniesień do muzyki Tomasza Stańko, który był wielkim entuzjastą eksperymentowania, rozbudowywania formuły i muzycznych poszukiwań. Te wszystkie elementy udało się Maseckiemu i przyjaciołom zamknąć w formule prawdziwego widowiska, które w niczym nie przypominało intymnego hołdu, a było raczej piękną muzyczną zabawą, pełną swobody i klasy.

Zespół wystąpił w składzie: Marcin Masecki – fortepian, kierownictwo artystyczne, Jan Pieniążek – perkusja, Michał Aftyka – kontrabas, Jan Harasimowicz, Brunon Wojnarski – trąbki, Michał Daszkiewicz, Maciej Prokopowicz – puzony, Marcin Konieczkowicz, Miłosz Pieczonka – saksofony.

Drugiego dnia Toastu urodzinowego dla Tomasza Stańko 2026 świętowaliśmy w Warszawie, gdzie przez cały dzień w miejscach związanych z artystą oraz jazzem odbywały się różnego rodzaju koncerty i aktywności.

Rozpoczęliśmy punktualnie o godzinie 12:00, kiedy to wystartował Toast u Tomasza, czyli kameralne zwiedzanie mieszkania artysty przy ulicy Rozbrat. Ze względów logistycznych zwiedzanie było limitowane do 12 osób na godzinę, a wejściówki na nie rozeszły się w kilka minut. Każdej z pięciu zwiedzających grup towarzyszyły miniatury fortepianowe w wykonaniu Grzegorza Tarwida.

Kiedy jeszcze trwał Toast u Tomasza, wystartował kolejny punkt tegorocznych obchodów, czyli Toast w Ruchu. To nowa formuła, która miała symbolicznie wypełnić stołeczne ulice jazzem, a także wskazać na istotny w twórczości trębacza wątek zmiany, przemieszczania się i ewoluowania. 

Toast w Ruchu wystartował punktualnie o godzinie 14:00 spod klubu Jassmine. Start poprzedził przedpremierowy odsłuch płyty „Soyka / Stańko”. Przemarsz ruszył w kierunku klubu Pardon, To Tu. Paradzie towarzyszył Stańko Street Band prowadzony przez Łukasza Korybalskiego a uczestnicy Toastu w Ruchu nieśli transparenty wykonane przez Stefana Kornackiego. W Pardon, To Tu podziwiać mogliśmy wystawę plakatów inspirowanych twórczością muzyka. Po krótkiej przerwie pochód skierował się w stronę Klubu SPATiF, gdzie wyświetlono fragmenty filmu „Droga do Mistrzostwa” w reżyserii Bartosza Konopki. Stamtąd skierowaliśmy się na Skwer im. Tomasza Stańko, by rozpocząć trzecią część stołecznych obchodów Toastu 2026.

Finałowym wydarzeniem dnia był Toast na Skwerze, który o godzinie 18:00 zainicjowała Laura Jurd grając tradycyjne solo z okienka. Następnie na scenę rozstawioną na Skwerze wszedł Tymek Papior, by zaprezentować solowy performance perkusyjny. Po nim na scenę wkroczyli Marcin Masecki i Ziv Ravitz, którzy zagrali program „Dla Tomasza”. Na co dzień spokojna, ukryta od miejskiego zgiełku przestrzeń Skweru stała się miejscem wspólnych kontemplacji, wspomnień i muzycznych podróży.

Ostatnim akcentem ósmego Toastu Urodzinowego dla Tomasza Stańko był After Toast w Klubie SPATiF. Zagrał go Kuba Więcek wraz z zaproszonymi przez niego muzykami. Pod hasłem „Stańkoizacja polskiego jazzu” odbył się koncert połączony z jam session, który pokazał, jak bardzo muzyka i duch Tomasza Stańko obecne są w twórczości i wrażliwości młodego pokolenia polskich (i nie tylko) jazzowych muzyków.